Soja është një burim fantastik i proteinave dhe përdoret si alternativë vegjetariane dhe laktoze për shumë ushqime.

Me origjinë nga kontinenti aziatik, sot ajo është një nga legumet më të kultivuara në botë.

Ashtu si shumë legume të tjera, soja gjendet në disa ngjyra – të verdhë, kafe ose të zezë.

Ato janë shumë të lehta për t’u gatuar dhe përpunohen më një llojshmëri produktesh. 

Kokrrat e sojës – të njohura ndryshe si fasulet edamame – konsumohen dhe si produkt alternativ ndaj mishit. 

Shërbejnë si bazë për prodhimin e qumështit të sojës, tofu, miso, tempeh dhe proteina të sojës. 

 

Origjina

 

Bima e parë e sojës është kultivuar në Kinë, ku vazhdon kultivohet prej më shumë se 13000 vitesh.

Kinezët e trajtojnë atë si një produkt esencial dhe shumë të rëndësishëm në ushqyerjen e tyre. 

Ajo nisi të përdorej në vendet e tjera aziatike gjatë shekullit të XX-të, dhe më së shumti si ushqim për kafshët në vendet perëndimore. 

Sot, soja është legumi më i kultivuar dhe i përdorur në kuzhinë në të gjithë botën. 

Që prej vitit 1970, tregu ka nisur shpërndarjen dhe konsumin në masë të produkteve me bazë sojën si qumësht, salcice, djathë dhe kos. 

 

CÓMO HACER LECHE DE SOYA EN CASA - the sweet molcajete

Burimi i fotos: Pinterest

 

Vlerat ushqyese

 

Përfitimet kryesore të sojës janë përmbajtja e lartë e proteinave, vitaminave, mineraleve dhe fibrave të patretshme.

Produkte me bazë soje kanë disa vlera ushqyese si:

Miso 

Një salcë soje e fermentuar që përdoret për aromë, shumë popullor në kuzhinën aziatike.

Është burim i mirë i shumë mineraleve.

 

Creamy miso-ginger dressing for cooked vegetables, spinach salads, tofu and noodle salads or a simple bowl of rice.

Burim i fotos: Pinterest

 

Tempeh 

Një specialitet indonezian që zakonisht prodhohet duke gatuar dhe zhveshur fasulet e sojës, duke formuar një “tortë” të ngurtë.

Është një burim shumë i mirë i proteinave, vitaminave B dhe mineraleve.

 

We've had good tempeh and we've had mediocre tempeh. At its best, the soybean cake is rich and nutty. At its worst, tempeh can be bitter or bland. We grew up eating tempeh and enjoy its earthiness, but for some, it's an acquired taste. Here are five ways to prepare tempeh and enhance its potential for excellent texture and flavor.

Burim i fotos: Pinterest

 

Tofu 

Prodhohet nga qumështi i sojës, duke koaguluar proteinat e sojës me kripërat e kalciumit ose magnezit.

Është një burim i shkëlqyer i hekurit dhe kalciumit, dhe një burim i mirë i proteinave. 

 

How to make Crispy Tofu in 25 MINUTES! #vegan #tofu #easy #minimalistbaker

Burim i fotos: Pinterest

 

Në një porcion prej 100 gr fasule soje të gatuar gjejmë:

141 Kalori

7.3 gr Yndyrna

14 gr Proteina

5.1 gr Karbohidrate

8.1 gr Fibra

 

Studimet e fundit 

 

Fitoestrogjenet

Soja përmban fitoestrogjene, kimikate që gjenden në produktet ushqimore me bazë bimore.

Ka lloje të ndryshme të fitoestrogjeneve, por ato që gjenden në sojë quhen isoflavone.

Isoflavonet janë bërë qendër e studimeve dhe hulumtimeve të fundit, që sugjerojnë se femrat që ushqehen me një dietë të pasur me sojë mund të kenë rrezik më të ulët të shfaqjes të kancerit të gjirit.

 

10 cancer causing foods that we don't suspect - Pregnant in Singapore - Pregnancy for Singaporeans

Burim i fotos: Pinterest

 

Fitoestrogjenet janë ndihmuese dhe në bllokimin e efekteve të tepërt të estrogjenit në trup, duke frenuar çdo çekuilibër në raportin midis estrogjenit dhe progesteronit.

Prandaj, ato mund të jenë të dobishme në përmirësimin e simptomave të dominimit të estrogjenit si endometrioza.

Për shkak të përmbajtjes së fitoestrogjenit, shumë gra vendosin ta përfshijnë sojën në dietën e tyre pasi hyjnë në menopauzë.

Gjatë menopauzës, prodhimi natyral i estrogjenit ndalon.

Edhe pse fitoestrogjenët veprojnë si zëvëndësues të dobët të estrogjenit, ato ndihmojnë në zbutjen e simptomave duke i rritur pak nivelin.

 

Proteina

Soja konsiderohet e barabartë në cilësinë e proteinave që përmban me produktet me bazë shtazore.

Megjithatë, mendohet se proteinat bimore përpunohen ndryshe nga proteinat shtazore.

Për shembull, studimet kanë treguar se izoluesit e proteinave të sojës kanë tendencë të ulin nivelet e kolesterolit, ndërsa proteinat nga produktet shtazore mund të rrisin nivelin e kolesterolit.

 

Homemade Soy Milk – Tricky yet Easy, plus "yuba" the uses of the leftover soybean

Burim i fotos: Pinterest

 

Fitosterol

Soja përmban gjithashtu përbërës që quhen fitosterol.

Këto komponime bimore janë të ngjashme me strukturën e kolesterolit dhe hormoneve steroide.

Ata kanë funksionin e pengimit të përthithjes së kolesterolit duke i bllokuar.

Nëse jeni vegjetarian ose vegan, ushqimi me bazë soje mund të jetë një pjesë e çmueshme e dietës suaj.

 

Si t’i ruajmë

 

Kokrrat e sojës mund të gjenden lehtësisht në supermarkete dhe në dyqanet me ushqim organik / bio.

Ruajini në një enë hermetike dhe në një vend të freskët, të thatë.

Para se t’i gatuani, bëni mirë t’i lani sepse lehtëson tretjen e tyre gjatë ngrënies.

Nëse blini sojë të konservuar, kërkoni ato që nuk përmbajnë kripë shtesë.

Pasi gatuhet, soja mund të ruhet në frigorifer deri në 3 ditë. 

 

 

Burimi i artikullit: BBC Good Food